Όταν η ρητορική του μίσους γίνεται επάγγελμα. Όταν οι «πατριώτες» influencers είναι έμποροι του θυμού. Όταν ο ακροδεξιός λαϊκισμός πουλάει σαν hot dog σε νυχτερινή λεωφόρο.

Γράφει ο Άκης Λιάντζουρας των Βαλκανίων, απεσταλμένος στο μνημόσυνο της κριτικής σκέψης

Τον πυροβόλησαν live. Ο Charlie Kirk. Ένας από τους κορυφαίους πωλητές μίσους των τελευταίων χρόνων, διαμεσολαβητής ανάμεσα στη μεσαία τάξη των θυμωμένων λευκών και τις πιο σκοτεινές επιθυμίες του ακροδεξιού υπερεγώ της Αμερικής. Ο άνθρωπος που έκανε καριέρα επαναλαμβάνοντας ρήσεις τύπου “οι προοδευτικοί καταστρέφουν την οικογένεια”, “ο Θεός έφτιαξε τον άντρα και τη γυναίκα”, “οι μετανάστες αλλοιώνουν τη Δύση”, “τα εμβόλια είναι σατανικά”, “οι τρανς είναι απειλή”.

Ήταν όντως όμως τόσο ακραίος όσο παρουσιαζόταν; Ή μήπως ήταν απλώς ένα ακόμα τέρας του marketing, όπως ο Jordan Peterson με τα κουστούμια του, ο Ben Shapiro με το νευρωτικό βλέμμα ή ο Alex Jones με τη μανία καταδίωξης και την επιχείρηση πώλησης συμπληρωμάτων διατροφής; Όλοι τους influencers, με λίστα προϊόντων, funnel, subscription και συνδρομή. Όλοι τους έπαιξαν το ίδιο παιχνίδι: σπείρε τον φόβο, δρέψε τα δολάρια.

Η Ακροδεξιά ως Επικερδής Μηχανή

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Tucker Carlson, με τις βαθιές ρυτίδες των υποκριτών στα μάτια του, έπαιζε κάθε βράδυ τον πατριώτη στο Fox News ενώ ταυτόχρονα έστελνε emails όπου χλεύαζε τον Τραμπ, τους συνωμοσιολόγους, ακόμα και τον ίδιο του το κοινό. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Alex Jones, μετά από ένα εκατομμύριο κραυγές για το ότι τα σχολικά μακελειά ήταν “hoax”, παραδέχτηκε στο δικαστήριο ότι “ήξερε ότι έλεγε ψέματα”. Και συνέχισε να πουλάει λάδι κάνναβης και survival kits για την Ημέρα της Αποκάλυψης.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Steve Bannon —πρώην επενδυτής της Goldman Sachs και παραγωγός του Seinfeld— έγινε ο πνευματικός καθοδηγητής της σύγχρονης εθνικιστικής δεξιάς σε Ευρώπη και Αμερική, υποτίθεται υπερασπιστής των “ξεχασμένων εργατών”, ενώ ο ίδιος έπινε premium κονιάκ με Ρώσους ολιγάρχες.

Ας πάμε και πιο local, να μην αφήσουμε την Ελλάδα απ’ έξω: Ο Ηλίας Κασιδιάρης, πουλώντας αντρίλα και επανάσταση, ενώ ήταν δεμένος με το σύστημα όσο λίγοι – με συσκευές τηλεφώνου, σκριπτάκια επικοινωνίας και ένα μισοστραβό χαμόγελο που φώναζε “σας κοροϊδεύω όλοι”. Ο Μιχαλολιάκος, με το ύφος του καθηγητή Ιστορίας σε φροντιστήριο του ’80, έπαιξε το ρόλο του “αθώου εθνικιστή” ενώ κουβαλούσε ένα παρελθόν γεμάτο Ναζιστικούς ύμνους, τραπεζώματα με χρυσούς χορηγούς και μισθούς βουλευτών. Επαγγελματίες. Με τιμοκατάλογο. Με target group.

Ποιοι Τους Αγοράζουν; Και Γιατί;

Ο λαός. Ο “κυρίαρχος λαός”, όπως έλεγαν κάποτε οι δημαγωγοί. Αυτός που έχει σιχαθεί την ελίτ αλλά δεν κατάλαβε ποτέ ότι τα λόγια που του δίνουν για να επαναστατήσει είναι γραμμένα από ανθρώπους που σιχαίνονται ακόμα περισσότερο την ύπαρξή του. Οι ίδιοι που φωνάζουν υπέρ του έθνους, δεν θα άφηναν το παιδί τους να πάει σχολείο με κάποιον “αμόρφωτο” από την Κοζάνη ή το Κιλκίς. Οι ίδιοι που ορκίζονται στον Χριστό, θα σε ξεπουλήσουν για 10.000 views και ένα TikTok sponsorship.

Η επιρροή τους θεμελιώνεται όχι πάνω σε ιδέες, αλλά σε συναισθηματικές παγίδες: φόβος, ανασφάλεια, ματαιωμένες ελπίδες, χαμηλή αυτοεκτίμηση. Όσο πιο αμόρφωτο το κοινό, τόσο πιο πεινασμένο για τα μεγάλα λόγια. Όσο πιο περιθωριοποιημένος ο ακροατής, τόσο πιο εύκολα τον πείθεις ότι “του φταίνε οι ξένοι, οι γκέι και οι φεμινίστριες”.

Η Δολοφονία Kirk Είναι Ήττα Της Κριτικής Σκέψης, Όχι Νίκη Της Δημοκρατίας

Δεν είναι ώρα για θριάμβους. Είναι ώρα να καταλάβουμε ότι η δολοφονία ενός προβοκάτορα του μίσους δεν διαλύει την επιρροή του — την καθαγιάζει. Στην Αμερική ήδη γράφουν ότι “πέθανε για την αλήθεια”, “ήταν μάρτυρας της ελευθερίας”, “πολέμησε τη woke δικτατορία”.

Κι όμως, ο ίδιος δεν πίστευε τίποτα από όσα έλεγε. Τα πιστεύω του ήταν χορηγούμενα. Ήταν business model. Με affiliate links, διαφημίσεις, sponsors, webshops και τηλεοπτικά πάνελ. Οι “ιδέες” του ήταν content, όχι πεποιθήσεις.

Επίλογος – Στο Παζάρι των Ψυχών

Ο Charlie Kirk και οι όμοιοί του δεν δολοφονήθηκαν για τις ιδέες τους. Δολοφονήθηκαν για τον ρόλο τους ως καθρέφτες ενός σκοτεινού κοινού. Ήταν κερδοσκόποι της οργής. Influencers του κακού. Σαν τους τραπερς που πουλάνε εγκληματικότητα χωρίς να έχουν δει ποτέ φυλακή. Σαν τους πολιτικούς που φωνάζουν «μεταρρύθμιση» ενώ τρώνε χαβιάρι στο Μαξίμου.

Και εμείς; Τι κάνουμε;Συνεχίζουμε να αγοράζουμε το μίσος τους. Να το διαβάζουμε. Να το κοινοποιούμε.Γιατί στο τέλος της ημέρας, αυτοί που φωνάζουν περισσότερο, είναι συνήθως αυτοί που έχουν να πουλήσουν κάτι.

Και όπως έλεγε κι ο παππούς μου ο Χριστόφορος στη Κομοτηνή:«Όποιος σου πουλάει φτηνές ιδέες, σε αγοράζει και φτηνά.»