Γράφει ο Άκης Λιάντζουρας
Η Κομοτηνή το καλοκαίρι είναι αλλιώς. Δεν έχει την υπερένταση των νησιών, ούτε την τουριστική κραιπάλη της Χαλκιδικής· έχει έναν ήλιο που απλώνεται νωχελικά πάνω από τα τζαμιά και τις εκκλησίες, μυρωδιά από καφέδες στη οδό Σαμοθράκης που μεγάλωσα και έναν ρυθμό που μοιάζει να ξέρει πως εδώ οι εποχές αλλάζουν πιο αργά. Είμαι εδώ για διακοπές – στην πόλη που μεγάλωσα. Το αίμα μου κουβαλάει Θράκη και η Θράκη κουβαλάει ιστορίες που δεν χωράνε σε κομματικές γραμμές.
Πολιτικό ον από τη φύση μου, δεν κρατιέμαι· όπου σταθώ και όπου βρεθώ, ανοίγω κουβέντα για πολιτική. Χθες, δίπλα στη θάλασσα στο Πόρτο Λάγος, εκεί που η γυναίκα μου ψαρεύει (εγώ απλώς της κάνω παρέα – τα λυπάμαι τα ψάρια, κι ας με λένε υπερευαίσθητο), γνώρισα ένα ζευγάρι Πομάκων. Εκείνος μορφωμένος, με καθαρή σκέψη και λέξεις που δεν περίμενες να ακούσεις έτσι, χαλαρά, με τον ήχο των κυμάτων στο φόντο.
Μιλήσαμε για το σήμερα, το χθες και το «πού πάει η Θράκη» σαν δυο πατριώτες από την ίδια πόλη. Και εκεί, μέσα στην κουβέντα, άρχισα να αναγνωρίζω κάτι γνώριμο. Το επιβεβαίωσα κιόλας μετά. Ήταν σαν να ξεφύτρωναν μέσα από τα λόγια του οι ίδιες ανησυχίες, οι ίδιες κουβέντες που έχω διαβάσει στις αναλύσεις του Ευριπίδη Στυλιανίδη. Ο Πομάκος δεν μιλούσε σαν πολιτικός – μιλούσε σαν άνθρωπος που ζει καθημερινά το σφίξιμο στο στομάχι, βλέποντας τον τόπο του να γίνεται, σιγά-σιγά, πεδίο ασύμμετρων συγκρούσεων.
Μου είπε για τις φωτιές που ξεκινούν «τυχαία» στα βουνά, για τις μεταναστευτικές ροές που αλλάζουν τον χάρτη, για τις ισορροπίες που δεν είναι πια τόσο ισορροπημένες. Μου είπε και για τους ντόπιους πολιτευτές που, για μια χούφτα ψήφους, παίζουν με σπίρτα δίπλα σε μπαρούτι. Μου θύμισε ότι η Θράκη δεν είναι απλώς γεωγραφία – είναι σκακιέρα. Και κάθε κίνηση εδώ, είτε την κάνει η Άγκυρα, είτε η Αθήνα, είτε κάποιος τρίτος, έχει σημασία.
Όσο τον άκουγα, σκεφτόμουν:Να, αυτό είναι το πρόβλημα και το προνόμιο του να είσαι Θρακιώτης. Βλέπεις την πατρίδα σαν ακρίβιο όριο, όχι σαν μακρινό σύνορο. Κι εγώ, που ήρθα εδώ «για να ξεκουραστώ», κατέληξα να ακούω για την ανάγκη μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής – όχι προεκλογικής φιέστας – για τη Θράκη. Να ακούω ότι η πολιτεία πρέπει να είναι παρούσα συνεχώς, όχι μόνο όταν πέφτει το μάτι των καναλιών.
Φεύγοντας από το ψάρεμα, κοίταξα πίσω. Η γυναίκα μου μάζευε τα εργαλεία, ο Πομάκος και η γυναίκα του μιλούσαν ακόμα χαμηλόφωνα. Σκέφτηκα ότι η Θράκη δεν χρειάζεται σωτήρες· χρειάζεται αυτιά που ακούν και μάτια που βλέπουν. Και όσο κι αν η ιδεολογία μου λέει «μην εμπιστεύεσαι δεξιούς», η Θρακιώτικη πλευρά μου ξέρει: όταν ο άλλος λέει την αλήθεια για τον τόπο σου, το χρώμα της γραβάτας του είναι το τελευταίο που μετράει.
Ίσως τελικά, εδώ, ανάμεσα σε θάλασσα και βουνό, ο Στυλιανίδης και ο Πομάκος να λένε το ίδιο πράγμα:
Η Θράκη δεν είναι προεκλογική υπόθεση. Είναι υπόθεση ζωής.