Γράφει ο Άκης Λιάντζουρας
Η κρίση διαδοχής στον Λευκό Οίκο και το φαινόμενο Μπάιντεν
Η πρόσφατη αποκάλυψη του New Yorker και του βιβλίου Original Sin για την κατάσταση του Προέδρου Τζο Μπάιντεν και τον τρόπο με τον οποίο η ομάδα του διαχειρίστηκε —ή μάλλον απέκρυψε— τη φθορά του, συνιστά ένα από τα σοβαρότερα πολιτικά σκάνδαλα των τελευταίων ετών στην αμερικανική δημοκρατία.
Η στιγμή-σοκ
Το περιστατικό στο οποίο, σύμφωνα με μαρτυρίες, ο Μπάιντεν δεν αναγνώρισε τον George Clooney σε μια εκδήλωση συγκέντρωσης πόρων, λειτούργησε ως καταλύτης. Στενοί συνεργάτες, αλλά και προσωπικότητες όπως ο Barack Obama, αντιλήφθηκαν τότε με τον πιο δραματικό τρόπο ότι η εικόνα του Προέδρου δεν μπορούσε να συντηρηθεί χωρίς σοβαρή παραποίηση της πραγματικότητας.
Η στρατηγική της απόκρυψης
Η εκλογική ομάδα του Μπάιντεν —αποκαλούμενη από τους συγγραφείς “Politburo”— ενάντια στον Μπάρακ Ομπάμα και στα στελέχη των Δημοκρατικών, φέρεται να είχε υιοθετήσει μια στρατηγική «ελεγχόμενης έκθεσης»:
περιορισμένες δημόσιες εμφανίσεις,
περιορισμένες δημόσιες εμφανίσεις,
αυστηρά προετοιμασμένα σενάρια,
αυστηρά προετοιμασμένα σενάρια,
τεχνικά τρικ στα ψηφιακά μέσα για να καλυφθούν κινητικές αδυναμίες.
τεχνικά τρικ στα ψηφιακά μέσα για να καλυφθούν κινητικές αδυναμίες.
Στόχος ήταν να διατηρηθεί η εντύπωση ενός ικανού ηγέτη έως τις εκλογές, με την πεποίθηση ότι το πολιτικό κόστος της αλήθειας θα ήταν μεγαλύτερο από το ρίσκο της συγκάλυψης.
Το πολιτικό λάθος
Η επιλογή αυτή, ωστόσο, φαίνεται εκ των υστέρων καταστροφική.
Δημιούργησε κρίση εμπιστοσύνης στο Δημοκρατικό Κόμμα, καθώς στελέχη και ψηφοφόροι αισθάνθηκαν ότι εξαπατήθηκαν.
Δημιούργησε κρίση εμπιστοσύνης στο Δημοκρατικό Κόμμα, καθώς στελέχη και ψηφοφόροι αισθάνθηκαν ότι εξαπατήθηκαν.
Προσέφερε στον Donald Trump ένα ανέλπιστο δώρο, ενισχύοντας το αφήγημά του περί «αδύναμης Αμερικής υπό Δημοκρατικούς».
Προσέφερε στον Donald Trump ένα ανέλπιστο δώρο, ενισχύοντας το αφήγημά του περί «αδύναμης Αμερικής υπό Δημοκρατικούς».
Έθεσε σε κίνδυνο τη θεσμική σταθερότητα, διότι το ύπατο αξίωμα συνδέθηκε με εσωτερικές πρακτικές αδιαφάνειας που θυμίζουν περισσότερο αυταρχικά καθεστώτα παρά ανοιχτή κοινωνία.
Έθεσε σε κίνδυνο τη θεσμική σταθερότητα, διότι το ύπατο αξίωμα συνδέθηκε με εσωτερικές πρακτικές αδιαφάνειας που θυμίζουν περισσότερο αυταρχικά καθεστώτα παρά ανοιχτή κοινωνία.
Η διάσταση του χρόνου
Το πρόβλημα δεν είναι απλώς ιατρικό ή ηλικιακό. Είναι πολιτικό και θεσμικό. Ο Clooney το διατύπωσε με την απλότητα που ταιριάζει σε έναν outsider: «Ο μόνος αγώνας που ο Μπάιντεν δεν μπορεί να κερδίσει είναι ο αγώνας ενάντια στον χρόνο». Η αδυναμία να σχεδιαστεί εγκαίρως μια εναλλακτική διαδοχή αποκαλύπτει το έλλειμμα προνοητικότητας των Δημοκρατικών.
Τι σημαίνει για το μέλλον
Η υπόθεση Μπάιντεν υπογραμμίζει το κενό στρατηγικής στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα:
Υπερ-προσωποποίηση της εξουσίας, που καθιστά την υγεία ενός ανθρώπου καθοριστική για το μέλλον μιας χώρας 330 εκατομμυρίων πολιτών.
Υπερ-προσωποποίηση της εξουσίας, που καθιστά την υγεία ενός ανθρώπου καθοριστική για το μέλλον μιας χώρας 330 εκατομμυρίων πολιτών.
Κυριαρχία του επικοινωνιακού brand έναντι της ουσιαστικής διακυβέρνησης.
Κυριαρχία του επικοινωνιακού brand έναντι της ουσιαστικής διακυβέρνησης.
Αδυναμία παραγωγής εναλλακτικών ηγεσιών, που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν ομαλή μετάβαση.
Αδυναμία παραγωγής εναλλακτικών ηγεσιών, που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν ομαλή μετάβαση.
Συμπέρασμα
Η απόφαση του Μπάιντεν και των συμβούλων του να διεκδικήσουν επανεκλογή, παρά τα εμφανή σημάδια φθοράς, δεν είναι απλώς προσωπικό λάθος. Είναι συλλογικό ατόπημα ενός κόμματος που προτίμησε την αυταπάτη της «συνέχειας» έναντι της ειλικρίνειας με τους πολίτες.
Το πολιτικό ερώτημα που μένει ανοιχτό δεν είναι μόνο αν οι Δημοκρατικοί μπορούν να κερδίσουν τον Trump. Είναι αν η αμερικανική δημοκρατία μπορεί να επιβιώσει από την ίδια την αδυναμία της να μιλήσει με καθαρά λόγια στους πολίτες της.
ΥΓ
Το Original Sin των Jake Tapper και Alex Thompson είναι ένα αποκαλυπτικό πολιτικό ντοκουμέντο που φωτίζει την απόφαση του Τζο Μπάιντεν και της ομάδας του να αποκρύψουν τη φθορά του, αναδεικνύοντας την αθέατη πλευρά της εξουσίας και τη λειτουργία ενός «πολιτικού Κονκλάβιου» στον Λευκό Οίκο. Με ρυθμό πολιτικού θρίλερ, οι συγγραφείς παρουσιάζουν μαρτυρίες και γεγονότα που αποδεικνύουν πως η επικοινωνιακή σκηνοθεσία μπορεί να υπερισχύσει της αλήθειας, ακόμη και απέναντι στον Μπαρακ Ομπάμα και τον Τζωρτ Κλούνει, με ανυπολόγιστες συνέπειες για τη δημοκρατία. Είναι ένα βιβλίο που δεν περιορίζεται στην αμερικανική εμπειρία αλλά μιλά για κάθε σύστημα που θυσιάζει τη διαφάνεια στο όνομα της σκοπιμότητας — και γι’ αυτό αξίζει να διαβαστεί από όσους θέλουν να κατανοήσουν πώς η πολιτική παράγει τις μεγαλύτερες αυταπάτες.

