Γράφει ο Άκης Λιάντζουρας

Το 2013, με μια παρέα ejxtrajeros από τον Παναμά και ξεναγό τον κολλητό μου τον Φάμπιο – ειδικό απεσταλμένο του ΟΗΕ παρακαλώ – βρεθήκαμε στο Μεντεγίν της Κολομβίας, σε ένα ξέφρενο τριηήμερο πάρτυ βουτηγμένο στην Λατίνικη ιδέα του “δεν ξέρω αν θα ζήσω αύριο, αλλά απόψε χορεύω”.

Το μπαράκι ήταν κυριλέ. Από αυτά που σε κάνουν να ξεχνάς ότι πριν 15 χρόνια οι πελάτες θα έπρεπε να παρκάρουν τη γκαρσονιέρα με το πτώμα στο πορτ-μπαγκάζ. Πήγα να πάρω μια γύρα ποτά. Δίπλα μου, ένας ευγενέστατος, χαμογελαστός Κολομβιανός. Κουβέντα την κουβέντα μέχρι να γλινουν τα ποτά, ο τύπος μου λέει το όνομά του: Ποπάι.

Ο Φάμπιο με κοιτούσε από το τραπέζι με τα μάτια του Χριστόφορου Κολόμβου που μόλις είδε δράκους. “Φύγε από κει ρε μαλάκα!”, μου έκανε σήματα σαν τροχονόμος σε rave. Γύρισα ήρεμα, του λέω:— Τι έπαθες; Ήταν πολύ συμπαθής. Και μου απαντάει ο Φάμπιο:— Ξέρεις με ποιον μιλούσες;— Ναι, με τον Ποπάι.— Με τον Ποπάι ε; Και ξέρεις τι δουλειά κάνει ο Ποπάι;— Ναι. Ξεναγός.— Ξεναγός ε; Ξέρεις τι ξεναγεί;

Κι έτσι έμαθα ότι μόλις είχα μιλήσει με Jhon Jairo Velásquez Vásquez, τον αρχιεκτελεστή του Πάμπλο Εσκομπάρ, που είχε βγει από τη φυλακή και πλέον έβγαζε μεροκάματο ξεναγώντας βλαμένους τουρίστες σαν εμένα σε σημεία που κάποτε πετούσε χειροβομβίδες με μηχανάκι.

Ναι. Ξαναπήγα και κάθισα δίπλα του. Ναι. Μιλήσαμε. Όχι, δεν θα γράψω όλα όσα ειπώθηκαν. Αλλά ένα πράγμα θυμάμαι καθαρά να μου λέει:

“Μην φοβάσαι πια στην Κολομβία. Απλά μην περάσεις από τη Σιναλόα. Και προπαντός, μην πέσεις πάνω στον Ελ Μαγιο.”

“Μην φοβάσαι πια στην Κολομβία. Απλά μην περάσεις από τη Σιναλόα. Και προπαντός, μην πέσεις πάνω στον Ελ Μαγιο.”

Fast forward to 2025: Ο Ισμαέλ “Ελ Μάγιο” Σαμπάδα Γκαρσία δεν θα ξεναγήσει ποτέ κανέναν

Ο «Μάγιο», ο ιθαγενής Μάγια της φυλής της Σιναλόα, δεν έγινε ποτέ “ξεναγός”. Ούτε YouTuber όπως ο Ποπάι (που πέθανε από καρκίνο το 2020, αφήνοντας πίσω του ένα κανάλι με τουριστικές αναλύσεις για το πως καθαρίζεις προδότες). Ο «Μάγιο» ήταν εξ αρχής κάτι πιο θεμελιώδες: Ο εγκέφαλος. Η ραχοκοκαλιά. Ο άνθρωπος που δεν συνελήφθη ποτέ όσο ήταν νέος. Ο ισχυρότερος, σιωπηλότερος και πιο εφιαλτικός καρχαρίας του καρτέλ Σιναλόα. Ο εγκέφαλος πίσω από τα πιστόλια τoυ El Chappo.

Ώσπου ήρθε η ώρα.2024. Συλλαμβάνεται. Και τώρα, 2025, ομολογεί.Για να αποφύγει δίκη. Για να πεθάνει ήσυχος, πίσω από τα κάγκελα.Έτσι απλά.

Η Παμ Μπόντι, Υπουργός Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, δήλωσε με χαρά:

«Ο Μάγιο θα πεθάνει στη φυλακή. Ζούσε σαν βασιλιάς, τώρα θα πεθάνει σαν φυλακισμένος. Εκεί που ανήκει».

«Ο Μάγιο θα πεθάνει στη φυλακή. Ζούσε σαν βασιλιάς, τώρα θα πεθάνει σαν φυλακισμένος. Εκεί που ανήκει».

Ποιον νομίζετε ότι πιάσατε;

Το όνομα Ισμαέλ “Ελ Μάγιο” Σαμπάδα έχει περισσότερη επίδραση στη γεωπολιτική της Αμερικής από 100 υπουργούς Άμυνας μαζί. Από τα 70s ως σήμερα, ήταν το δάχτυλο που κινεί το νήμα. Το καρτέλ της Σιναλόα, δικό του δημιούργημα με “μπροστινό” τον El Chappo, έγινε πολιτεία μέσα στην πολιτεία. Ένα κράτος-φάντασμα που είχε:

δικό του στρατό

δικό του στρατό

δικό του νόμο

δικό του νόμο

δικά του logistics

δικά του logistics

δικό του σύστημα απονομής “δικαιοσύνης” (spoiler: είναι πιο αποτελεσματικό απ’ το ελληνικό)

δικό του σύστημα απονομής “δικαιοσύνης” (spoiler: είναι πιο αποτελεσματικό απ’ το ελληνικό)

Η κατάρρευση της αυτοκρατορίας του δεν είναι απλά μια δικαστική επιτυχία. Είναι το τέλος μιας εποχής που έμοιαζε να μην τελειώνει ποτέ. Τώρα που και οι δύο γιοι του Ελ Τσάπο είναι επίσης στη φυλακή, και ο ίδιος ο Τσάπο πεθαίνει αργά μέσα στον τοίχο, η Σιναλόα μένει ακέφαλο.

Ή μήπως όχι;

Ό,τι δεν σκοτώνει, μεταμορφώνεται

Τα καρτέλ του 21ου αιώνα δεν χρειάζονται πια αρχηγούς με γκρι μαλλιά και AK-47. Έχουν λογιστικά τμήματα, AI ανάλυση ρίσκου, και marketing σε TikTok. Ο Μάγιο, ο Τσάπο, ο Ποπάι – ήταν οι τελευταίοι από μια γενιά που ήθελε να φανεί. Να αφήσει πίσω της αίμα και φωτογραφίες.

Οι νέοι έρχονται αθόρυβα.Σπουδαγμένοι, χωρίς tattoo.Σαν καλοί CEO.Αν ποτέ πέσεις πάνω τους, δεν θα το καταλάβεις.

Και τώρα;

Η Κολομβία έγινε τουριστική.Η Σιναλόα έγινε παράδειγμα αποτυχίας κράτους.Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να βουλιάζουν στη φαιντανύλη.Και ο Ποπάι… πέθανε πριν προλάβει να γράψει βιβλίο.Εγώ, από τότε, δεν ήπια ποτέ ξανά ρούμι με πάγο.Κι όταν βλέπω ειδήσεις για το “σύλληψη του Ελ Μάγιο”, σκέφτομαι απλώς:

«Ο Φάμπιο είχε δίκιο. Όλα είναι θέμα ξεναγού.»

«Ο Φάμπιο είχε δίκιο. Όλα είναι θέμα ξεναγού.»

Και ο καλύτερος ξεναγός είναι ο θάνατος.Ξέρει τα πάντα.Δεν ξεχνά κανέναν.Ούτε τον Ισμαέλ. Ούτε εμένα.

Σημείωση συντάκτη:Στη γωνία του μπαρ, ένας τύπος με βλέμμα βαρύ μου είπε κάποτε:

“Η κόλαση δεν είναι τόπος. Είναι franchise.”Ίσως γι’ αυτό όλοι λένε ότι το καρτέλ δεν πεθαίνει.Απλώς αλλάζει CEO.

“Η κόλαση δεν είναι τόπος. Είναι franchise.”Ίσως γι’ αυτό όλοι λένε ότι το καρτέλ δεν πεθαίνει.Απλώς αλλάζει CEO.