Γράφει ο Άκης Λιάντζουρας
Στις δημοσκοπήσεις όλοι κοιτούν τις μπάρες. Ποιος ανέβηκε μισή μονάδα, ποιος έπεσε μία, ποιος χαμογελάει στα τηλεοπτικά παράθυρα και ποιος ψάχνει επειγόντως μια «θετική ανάγνωση» για να περάσει η βραδιά. Είναι το πολιτικό χρηματιστήριο της χώρας, μόνο που εδώ οι μετοχές έχουν πρόσωπα, νεύρα και μνήμη. Κι όμως, το πραγματικό θηρίο δεν βρίσκεται μέσα στις μπάρες. Κάθεται δίπλα τους, γκρίζο, σιωπηλό και εξαιρετικά παρεξηγημένο. Είναι η αδιευκρίνιστη ψήφος. Όχι μια άμορφη μάζα ανθρώπων που δεν ξέρουν τι τους γίνεται, αλλά ένα εκλογικό σώμα που ξέρει πολύ καλά τι το ενοχλεί και δεν έχει αποφασίσει ακόμη ποιον θα τιμωρήσει, ποιον θα συγχωρήσει και ποιον θα χρησιμοποιήσει ως προσωρινό καταφύγιο.
Τα στοιχεία της πρόσφατης δημοσκόπησης της Marc δείχνουν ότι αυτή η ψήφος έχει συγκεκριμένη γεωγραφία. Συγκεντρώνεται στους πολίτες χωρίς ισχυρή ιδεολογική ταύτιση και κυρίως στον χώρο του Κέντρου, όπου οι αναποφάσιστοι φτάνουν το 30,7%. Είναι περισσότεροι στις ηλικίες 45 έως 64 ετών και ελαφρώς περισσότεροι στις γυναίκες.
Δεν μιλάμε, λοιπόν, για ένα κοινό που θα τρέξει πίσω από σημαίες, κομματικά τύμπανα και μεγάλες λέξεις. Μιλάμε για ανθρώπους που μετρούν τον λογαριασμό στο σούπερ μάρκετ, τη δόση, τη δουλειά των παιδιών τους, την ποιότητα του κράτους και το αν την επόμενη μέρα θα υπάρχει κυβέρνηση ή ένα πανηγύρι διαπραγματεύσεων πάνω στα ερείπια της κάλπης.
Και εδώ βρίσκεται ο πολιτικός «δυναμίτης». Περίπου ένας στους τρεις αναποφάσιστους, το 33,2%, είχε ψηφίσει Νέα Δημοκρατία το 2023. Δεν εγκατέλειψαν όλοι το κυβερνητικό στρατόπεδο. Πολλοί απλώς βγήκαν από τη σκηνή και κάθισαν στις πίσω σειρές με σταυρωμένα χέρια. Περιμένουν. Παρατηρούν. Δεν φωνάζουν, αλλά δεν χειροκροτούν κιόλας. Η Νέα Δημοκρατία μπορεί να τους ξανακερδίσει, όμως δεν τους κατέχει. Κι αυτό είναι η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην εκλογική ηγεμονία και στην εκλογική συνήθεια.
Αν αυτή η δεξαμενή επιστρέψει προς τη Νέα Δημοκρατία, το ποσοστό της θα ενισχυθεί και η συζήτηση περί κυβερνησιμότητας θα αποκτήσει νέο βάρος. Αν κινηθεί προς το ΠΑΣΟΚ ή προς μικρότερους σχηματισμούς, μπορεί να ξαναγράψει τη μάχη της δεύτερης θέσης, να ανοίξει την πόρτα της Βουλής σε κόμματα που σήμερα ακροβατούν και να αλλάξει ολόκληρη την κοινοβουλευτική αριθμητική. Αν καταλήξει στην αποχή, τότε η κάλπη θα μιλήσει με λιγότερες ψήφους αλλά με περισσότερη πολιτική βία.
Η αδιευκρίνιστη ψήφος δεν είναι κενό. Είναι συμπιεσμένη ενέργεια. Είναι ο ψηφοφόρος που δεν ενθουσιάζεται, δεν συγχωρεί εύκολα και αποφασίζει αργά. Και συνήθως όταν αποφασίζει, οι επαγγελματίες της πολιτικής καταλαβαίνουν τελευταίοι τι ακριβώς συνέβη.