Γράφει ο Άκης Λιάντζουρας για το Think Tank της Capitol17.com
Ξημέρωμα εκλογικής Δευτέρας. Μυρίζει μελάνι από παραβάν και κρύο καφέ από εκλογικά κέντρα. Το αποτέλεσμα; Ένα θραύσμα καθρέφτη που δεν χαρίζεται σε κανέναν: η Νέα Δημοκρατία πρώτη αλλά κάτω από το κατώφλι αυτοδυναμίας, η αντιπολίτευση σπασμένη σε νησίδες. Τα νούμερα δεν ψεύδονται· απλώς σε αναγκάζουν να τα διαβάσεις ψύχραιμα: το 2025 η Ν.Δ. κινείται περίπου στο 26%–31%, το ΠΑΣΟΚ στα 12%–15%, η Πλεύση Ελευθερίας διψήφια, η Ελληνική Λύση στα υψηλά μονοψήφια, ο ΣΥΡΙΖΑ σε ιστορικά χαμηλά. Με τον εκλογικό νόμο και το κλιμακωτό μπόνους (20–50 έδρες), οι 151 έδρες δεν βγαίνουν αν το πρώτο κόμμα παραμένει στα «ψηλά 20s/χαμηλά 30s».
Και κάπου εδώ ξεκινάει το δράμα: το ρεπορτάζ μυρίζει βενζίνη. Κυκλοφορεί σχέδιο «νέου κεντροδεξιού σχηματισμού» με τη σφραγίδα Αντώνη Σαμαρά — μια πολιτική μηχανική που επιχειρεί να καταλάβει τον πατριωτικό/συντηρητικό χώρο χωρίς να πέσει στο χαντάκι της άκρας δεξιάς. Στο παρασκήνιο ακούγονται ονόματα όπως του Γ. Μάζη και του Μ. Μελετόπουλου (η Πρωτοβουλία/Κίνηση ‘91’). Την ίδια ώρα, σοβαρά μέσα υπενθυμίζουν ότι ο Κώστας Καραμανλής “κρατά αποστάσεις” από σχήματα εκτός Ν.Δ. — όμως και από την ΝΔ- και έτσι ο «καραμανλικός μύθος» λειτουργεί περισσότερο ως αντιπολιτευτική αφήγηση και ως πολιτική πράξη.
Η αριθμητική είναι αμείλικτη: μια Ν.Δ. στο 28%–31% μαζί με έναν νέο σχηματισμό Σαμαρά στο 8%–10% μπορεί να αγγίξει κοινοβουλευτικά τη δεδηλωμένη, αλλά δύσκολα στέκεται μόνη. Χρειάζεται ή τρίτος εταίρος ή ένα πρόσωπο-γέφυρα που θα «πουληθεί» ως συναίνεση. Το Σύνταγμα δεν υποχρεώνει να είναι πρωθυπουργός ο αρχηγός του πρώτου κόμματος. Μπορεί να είναι τρίτο πρόσωπο, αρκεί να συγκεντρώνει εμπιστοσύνη.
Κι εδώ ανοίγει η συζήτηση για τα ονόματα. Όχι για πυροτεχνήματα, αλλά για ρεαλιστικά προφίλ που θα μπορούσαν να τα δεχτούν και οι τρεις πόλοι της κεντροδεξιάς (Μητσοτάκης, Σαμαράς, Καραμανλής) χωρίς να τα δουν ως απειλή.
Τα ρεαλιστικά ονόματα της «επόμενης μέρας»
Πρωθυπουργός Νίκος Δένδιας
Υπέρ: Διεθνής αποδοχή, ισχυρό προφίλ σοβαρότητας, σχέσεις με τον καραμανλικό χώρο.
Υπέρ: Διεθνής αποδοχή, ισχυρό προφίλ σοβαρότητας, σχέσεις με τον καραμανλικό χώρο.
Κατά: Βαριά πολιτική φιγούρα· μπορεί να θεωρηθεί «αντίπαλο δέος» για τον Μητσοτάκη.
Κατά: Βαριά πολιτική φιγούρα· μπορεί να θεωρηθεί «αντίπαλο δέος» για τον Μητσοτάκη.
Πρωθυπουργός-Ευριπίδης Στυλιανίδης
Υπέρ: Καθαρά καραμανλικός, αποδεκτός από Σαμαρά, δεν απειλεί τον Κυριάκο, ήπιο και συναινετικό προφίλ.
Υπέρ: Καθαρά καραμανλικός, αποδεκτός από Σαμαρά, δεν απειλεί τον Κυριάκο, ήπιο και συναινετικό προφίλ.
Κατά: Δεν έχει ισχυρή πανελλαδική απήχηση, λιγότερο γνωστός στο ευρύ κοινό.
Κατά: Δεν έχει ισχυρή πανελλαδική απήχηση, λιγότερο γνωστός στο ευρύ κοινό.
Πρωθυπουργός- Βαγγέλης Μεϊμαράκης
Υπέρ: Έμπειρος, πρόσωπο συναίνεσης το 2015, αποδεκτός από πολλές πλευρές.
Υπέρ: Έμπειρος, πρόσωπο συναίνεσης το 2015, αποδεκτός από πολλές πλευρές.
Κατά: Βαριά κομματική ιστορία, κουβαλά φθορά, δύσκολο να παρουσιαστεί ως «νέα αρχή».
Κατά: Βαριά κομματική ιστορία, κουβαλά φθορά, δύσκολο να παρουσιαστεί ως «νέα αρχή».
Πρωθυπουργός- Δημήτρης Αβραμόπουλος
Υπέρ: Διεθνές κύρος (Ε.Ε.), καλές σχέσεις και με τα τρία στρατόπεδα, δεν απειλεί προσωπικά κανέναν.
Υπέρ: Διεθνές κύρος (Ε.Ε.), καλές σχέσεις και με τα τρία στρατόπεδα, δεν απειλεί προσωπικά κανέναν.
Κατά: Φθαρμένος πολιτικά, θεωρείται «παλιό χαρτί» χωρίς νέο αφήγημα.
Κατά: Φθαρμένος πολιτικά, θεωρείται «παλιό χαρτί» χωρίς νέο αφήγημα.
Πρωθυπουργός- Κυριάκος Πιερρακάκης
Υπέρ: Προφίλ τεχνοκράτη, αποδεκτός από Ε.Ε. και αγορές, χωρίς βαριά εσωκομματική κόντρα.
Υπέρ: Προφίλ τεχνοκράτη, αποδεκτός από Ε.Ε. και αγορές, χωρίς βαριά εσωκομματική κόντρα.
Κατά: Πολύ κοντά στον Μητσοτάκη, δύσκολα θα τον δεχτούν Σαμαράς/Καραμανλής ως ουδέτερο.
Κατά: Πολύ κοντά στον Μητσοτάκη, δύσκολα θα τον δεχτούν Σαμαράς/Καραμανλής ως ουδέτερο.
Πρωθυπουργός- Νίκη Κεραμέως
Υπέρ: Νεότερη, καθαρή εικόνα, μπορεί να προβληθεί ως συμβολική/γυναικεία λύση.
Υπέρ: Νεότερη, καθαρή εικόνα, μπορεί να προβληθεί ως συμβολική/γυναικεία λύση.
Κατά: Έλλειψη εμπειρίας σε «σκληρά» χαρτοφυλάκια, αμφιλεγόμενη στη βάση της Ν.Δ. Δεν “περνάει” εύκολα από Σαμαρά και Καραμανλή.
Κατά: Έλλειψη εμπειρίας σε «σκληρά» χαρτοφυλάκια, αμφιλεγόμενη στη βάση της Ν.Δ. Δεν “περνάει” εύκολα από Σαμαρά και Καραμανλή.
Το πιθανό σενάριο
Η «επόμενη μέρα» δεν γράφεται με τα χρώματα της αυτοδυναμίας αλλά με μολύβι συναίνεσης. Αν Σαμαράς και Μητσοτάκης βρουν τρόπο να συνυπάρξουν, θα χρειαστεί τρίτο πρόσωπο στην κορυφή για να μη φανεί ότι κέρδισε ο ένας εις βάρος του άλλου. Ο Καραμανλής λειτουργεί περισσότερο ως σκιά που επιβάλλει σεβασμό, όχι ως ενεργός παίκτης.
Το παιχνίδι θα κριθεί στη λεπτή ισορροπία: πρόσωπο με κύρος αλλά χωρίς φιλοδοξία μονιμότητας· αρκετά ισχυρό για να εγγυηθεί σταθερότητα, αλλά αρκετά «ελαφρύ» ώστε να μη γίνει νέος πόλος εξουσίας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι επόμενες εκλογές δεν θα βγάλουν έναν νικητή, αλλά έναν διαιτητή.
Στο Ζάππειο οι καρέκλες τρίζουν. Όχι από το βάρος των σωμάτων, αλλά από το βάρος των ισορροπιών. Τα φώτα χαμηλά, τα μικρόφωνα κλειστά, τα βλέμματα βαριά σαν τσιμέντο. Ονόματα πέφτουν πάνω στο τραπέζι σαν μάρκες σε νυχτερινό καζίνο: Δένδιας, Στυλιανίδης, Μεϊμαράκης, Αβραμόπουλος, Πιερρακάκης, Κεραμέως. Κανείς δεν χειροκροτεί, κανείς δεν χαμογελά· όλοι μετρούν μόνο πόσα βήματα μακριά είναι από την πτώση.
Κάθε όνομα έχει το δικό του «συν» και το δικό του «μείον»· μικρές σκιές που φωτίζονται από τον ίδιο προβολέα: την αγωνία για σταθερότητα. Ο Μητσοτάκης ξέρει ότι δεν μπορεί να ζητήσει θρόνο χωρίς παραχωρήσεις· ο Σαμαράς μυρίζει αίμα στο νερό· ο Καραμανλής παραμένει το αόρατο φάντασμα που αρκεί να σιωπήσει για να ακουστεί πιο δυνατά από όλους.
Κι εκεί, στην πιο σιωπηλή στιγμή, πριν ανάψει το κόκκινο φως της κάμερας, όλοι καταλαβαίνουν: ο επόμενος πρωθυπουργός δεν θα είναι βασιλιάς. Θα είναι διαιτητής, σκιά, προσωρινός ενοικιαστής μιας καρέκλας που έχει γίνει πιο βαριά κι από μολύβι.
Η ιστορία θα γραφτεί όχι με νικητές, αλλά με υποχωρήσεις. Όχι με θριάμβους, αλλά με συμβιβασμούς. Και όταν πέσει η τελευταία κουρτίνα, ο μόνος που θα γελάει θα είναι το ίδιο το σύστημα, που για άλλη μια φορά θα βρει τρόπο να επιβιώσει.
Γιατί στην Ελλάδα της επόμενης μέρας, ο Πρωθυπουργός θα είναι λιγότερο πρόσωπο και περισσότερο σύμβολο της ανάγκης. Ένα όνομα γραμμένο με κιμωλία σε μαυροπίνακα, έτοιμο να σβηστεί με το πρώτο τίναγμα σκόνης από τις κάλπες.