Γράφει ο Άκης Λιάντζουρας
Κάτι μυρίζει στο βασίλειο του Μαξίμου – και δεν είναι τρούφα. Είναι το ΟΠΕΚΕΠΕ που σαπίζει στο υπόγειο, κι οι επικοινωνιολόγοι του Μητσοτάκη αποφάσισαν να ψεκάσουν αρωματικό τρόμου, θριάμβου ή ελπίδας κάθε πρωί στις 7.00. Να ‘χει κάτι να μυρίζει το δελτίο μέχρι να ξεχαστεί η μπόχα της ρεμούλας.
Καλώς ήρθατε στο πιο προβλέψιμο αλλά παρ’ όλα αυτά αποτελεσματικό τρικ της πολιτικής επικοινωνίας: “Μια Ημέρα, Μια Είδηση”. Αντί να απαντήσεις για τις επιδοτήσεις που πήγαν σε νεκρές αγελάδες και λιόδεντρα σε πτέρυγες μάχης, πετάς στο κοινό κάτι που να τους τρομάξει ή να τους ενθουσιάσει. Κι έτσι, κάθε μέρα, οι τηλεθεατές ξυπνούν με νέα ψυχολογική κατάσταση – όχι ερωτηματικά για το πού πήγαν τα λεφτά τους.
Το Ψυχόδραμα της Ατζέντας
Η στρατηγική είναι απλή και χρησιμοποιείται από τον καιρό που ο Μακιαβέλι φορούσε μανδύα και όχι Armani:“Αν δεν μπορείς να εξηγήσεις το σκάνδαλο, άλλαξε το θέμα.”
Το Μαξίμου, έχοντας καταλάβει ότι το ΟΠΕΚΕΠΕ είναι too big to spin, περνά στο Plan B: βομβαρδισμός θεματολογίας.
Μια μέρα θα ‘ναι οι άδειες οικοδομης. Την άλλη οι φρεφατες στην Λιβύη. Μετά κάτι για τον κατώτατο μισθό που “ίσως” αυξηθεί. Ή για τον Έλληνα που πήρε Νόμπελ στην Ιαπωνία για κάτι άσχετο με την Ελλάδα. Ή για τα μέτρα κατά του καύσωνα – λες και ανακάλυψαν τον ανεμιστήρα.
Και το σημαντικότερο; Κάθε νέα μέρα δεν είναι συνέχεια της προηγούμενης, είναι άφεση.
Η Ανάσχεση της Αρνητικής Προσοχής
Στην επικοινωνιολογία αυτό λέγεται agenda saturation: υπερκορεσμός θεματολογίας για να «πνιγεί» η αρνητική.Το κοινό έχει πεπερασμένη συναισθηματική αντοχή και περιορισμένο bandwidth. Δεν μπορεί να θυμάται ταυτόχρονα και τις επιδοτήσεις στα ζώα φαντάσματα και τους 18χρονους που πάνε στρατό με 1.000 ευρώ μπόνους. Το δεύτερο τραβάει περισσότερο, κυρίως αν έχεις γιο ή ανιψιό.
Ένα σκάνδαλο χωρίς οξυγόνο, πεθαίνει.
Η Λογική του “Ψηφιακού Τζουκμποξ”
Το Μαξίμου πλέον λειτουργεί όπως ένα καλά προγραμματισμένο TikTok:
Δευτέρα: Πατρίδα.
Δευτέρα: Πατρίδα.
Τρίτη: Οικονομία.
Τρίτη: Οικονομία.
Τετάρτη: Φόβος για εγκληματικότητα.
Τετάρτη: Φόβος για εγκληματικότητα.
Πέμπτη: Κοινωνική πολιτική.
Πέμπτη: Κοινωνική πολιτική.
Παρασκευή: Λίγο lifestyle (γιατί κουραστήκαμε).
Παρασκευή: Λίγο lifestyle (γιατί κουραστήκαμε).
Και όλα με το ίδιο φίλτρο: δεν υπάρχει ΟΠΕΚΕΠΕ. Όπως στο Instagram, όπου το φίλτρο “Valencia” σβήνει τις ρυτίδες, εδώ τα “θέματα ημέρας” σβήνουν τις ρωγμές της διακυβέρνησης.
Ο Κόσμος Κοιτάει, αλλά Δεν Βλέπει
Το πιο ενδιαφέρον όμως δεν είναι το ίδιο το κόλπο, αλλά το πόσο καλά πιάνει.Η ελληνική κοινωνία είναι πια εκπαιδευμένη να ξεχνά. Όχι γιατί είναι χαζή, αλλά γιατί είναι εξαντλημένη. Θέλει να πιστέψει ότι κάτι πάει καλά. Αν της πεις “θα δοθούν 1.500 ευρώ στους νέους”, δεν ρωτάει πού θα κοπούν. Αν της πεις “αναμένεται νέα σύλληψη μεγαλοστέλεχους”, δεν ρωτάει ποιος τον διόρισε.
Ο βομβαρδισμός θετικών και φοβιστικών ειδήσεων λειτουργεί όπως μια αμπούλα οξυγόνου σε δωμάτιο χωρίς παράθυρα. Δεν σε θεραπεύει, αλλά σε κάνει να μην λιποθυμήσεις.
Επιτυχία ή Παράταση Θανάτου;
Η στρατηγική “μια μέρα – μια είδηση” μπορεί να έχει βραχυπρόθεσμη επιτυχία, αλλά δημιουργεί μακροπρόθεσμο κυνισμό.Οι πολίτες, όσο κι αν παρασύρονται, διαισθάνονται την προσπάθεια χειραγώγησης. Κι όταν θα σκάσει το επόμενο σκάνδαλο (που θα σκάσει), θα πουν: “Μα πάλι τα ίδια;”.
Όταν έχεις χρησιμοποιήσει όλες τις νότες για να καλύψεις τη φάλτσα σου, στο τέλος μένει η σιωπή.
Επίλογος: Να ‘χαμε να λέγαμε
Η επικοινωνιακή πολιτική του Μαξίμου μοιάζει πια με χαρτομάντιλο σε πλημμύρα.Ναι, είναι παρόν, απορροφά λίγο, κάνει θόρυβο. Αλλά δεν αλλάζει το τοπίο.Το ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι πια θέμα – αλλά δεν ξεχάστηκε. Περιμένει στη γωνία, σαν τον παλιό φίλο που του χρωστάς και σου χαμογελάει ειρωνικά κάθε φορά που προσποιείσαι πως δεν τον βλέπεις.
Οπότε ναι, συνεχίστε να βάζετε φωτάκια στο σκηνικό. Αλλά το κοινό ξέρει πια πού κοιτά να μη δει. Και δεν έχει πάντα καλή διάθεση για σινεμά.