Γράφει ο Άκης Λιάντζουρας με κοκκινη κάπα και μπλε σώβρακο
Καθίστε κάτω, παιδιά. Ξεχάστε όσα ξέρατε για τον Σούπερμαν. Δεν είναι ο καθωσπρέπει Αμερικάνος που λέει «ναι» στην ασφάλεια, «ευχαριστώ» στον καπιταλισμό και «συγγνώμη» στη Λόις Λέιν επειδή ξέχασε τα λουλούδια. Όχι. Ο πρώτος Σούπερμαν – ο αυθεντικός, ο αγνός, ο φλεγόμενος με το μίσος της εργατικής τάξης – ήταν κάτι ανάμεσα σε αναρχικό εκδικητή, κοινωνικό ακτιβιστή και μπουνίδι της εργατιάς.
Και τώρα που ο James Gunn ετοιμάζεται να τον αναστήσει στη μεγάλη οθόνη, όλοι ρωτούν αν φοράει ακόμα το κόκκινο σλιπ πάνω από το μπλε καλσόν. Κανείς όμως δεν αναρωτιέται γιατί δεν πετάει ξανά προς τη Wall Street με γροθιά υψωμένη.
Γιατί, φίλοι μου, στην πρώτη του εμφάνιση το 1938, ο Σούπερμαν δεν έσωζε γατάκια από δέντρα ούτε έδινε συνεντεύξεις για το CNN. Ήταν ένας τύπος που κρεμούσε διεφθαρμένους πολιτικούς απ’ το παράθυρο του 5ου ορόφου και απειλούσε να τυλίξει σιδερένιες ράβδους γύρω απ’ τον λαιμό των καπιταλιστών. Ναι, καλά διαβάσατε: ήταν ένας βίαιος σοσιαλιστής με κάπα.
Ο Σούπερμαν της Μεγάλης Ύφεσης
Ο Jerry Siegel και ο Joe Shuster, δυο Εβραιόπουλα από το Κλίβελαντ, παιδιά της Μεγάλης Ύφεσης, δεν ήθελαν να φτιάξουν άλλο ένα ξανθό παιδί της αφίσας. Ήθελαν να ουρλιάξουν μέσα από τις σελίδες. Να δείρουν τους διεφθαρμένους. Να κατεδαφίσουν τις παράγκες για να χτιστούν κοινωνικές κατοικίες. Ο ήρωάς τους δεν πάλευε με εξωγήινους – πάλευε με την ταξική αδικία, με το κράτος που κοιμόταν όρθιο, με εργοδότες που έθαβαν εργάτες κάτω από ορυχεία.
Σε ένα τεύχος, ο Σούπερμαν κάνει ντου σε εργοστάσιο και τα κάνει όλα λαμπόγυαλο γιατί «χρησιμοποιούν φτηνά μέταλλα που σκοτώνουν ανθρώπους». Σε άλλο, αρπάζει τον δήμαρχο από τον γιακά επειδή οι δρόμοι γεμίζουν αίμα από τροχαία. Αυτός δεν ήταν υπερήρωας. Ήταν κοινωνική βόμβα με κάπα.
Από την Επανάσταση… στο Pyjama Party
Αλλά, ω γλυκέ μου αναγνώστη, έλα τώρα να σου πω το πικρό τέλος της επανάστασης: όταν το πρώτο τεύχος έκανε πάταγο και τα λεφτά έπεφταν σαν μαργαριτάρια στον πάτο της DC Comics, οι καρχαρίες ξύπνησαν. «Ποιος θέλει έναν Σούπερμαν που μισεί τους εργοδότες, όταν μπορούμε να τον βάλουμε σε πιτζάμες και μπρελόκ;»
Και τότε ήρθε ο πόλεμος. Και τότε ήρθαν οι Κομισιόν και τα χαρτοφυλάκια. Και οι καλλιτέχνες, μετανάστες και φτωχοδιάβολοι, άρχισαν να λένε «ναι» στην πατρίδα και «όχι» στην αμφισβήτηση. Θες κι άλλο; Το 1943, ο ένας τυφλώθηκε και ο άλλος επιστρατεύτηκε. Και οι δυο τους είχαν πουλήσει τα δικαιώματα του ήρωά τους για 130 δολάρια. Όχι τη σελίδα. Συνολικά. Για πάντα.
Ο Σούπερμαν τότε σταμάτησε να πολεμάει τους κακούς της Wall Street. Αντί γι’ αυτούς, κυνηγούσε πράσινα τέρατα απ’ τον Άρη και έκρυβε τη στολή του από τη Λόις, λες και ήταν σε κακή σαπουνόπερα. Κάπως έτσι γεννήθηκε το παρατσούκλι: “The Big Blue Boy Scout.”
Ο Σούπερμαν που μάθαμε ήταν ψέμα
Η αλήθεια είναι ότι ο αυθεντικός Σούπερμαν δεν ήθελε να σε κάνει να πας στο στρατό. Ήθελε να σου θυμίσει γιατί είσαι φτωχός, ποιος φταίει, και τι θα γινόταν αν πεταγόσουν κι εσύ, μια μέρα, από το παράθυρο του συστήματος και έλεγες: «Ως εδώ!»
Ο Σούπερμαν των πρώτων τεύχων ήταν το παιδί της εξέγερσης, της φτώχειας, της οργής. Ήταν πιο κοντά στον Τσε Γκεβάρα απ’ ό,τι στον Captain America. Και όταν διαβάζεις εκείνα τα τεύχη, μοιάζει σαν να ψιθυρίζουν από το παρελθόν: μην περιμένεις να σε σώσει κάποιος. Γίνε εσύ ο Σούπερμαν.
Τελική σκηνή
Και τώρα, πίσω στον James Gunn και στο νέο φιλμ. Λες να τον δείξουν να κάνει ντου σε κερδοσκόπους ή να διαλύει το lobby των ασφαλιστικών; Δύσκολο. Αλλά κάπου μέσα στον πυρήνα του, εκεί που καίει ακόμα ο ήλιος του Κρύπτον, ίσως να υπάρχει ακόμα μια σπίθα από τον αληθινό, υπερ-αναρχικό Σούπερμαν.
Οπότε, φίλε μου, αν δεις καμιά φορά στον ουρανό έναν τύπο με κάπα να πετάει και να κρατάει στο ένα χέρι έναν τραπεζίτη και στο άλλο μια πινακίδα που λέει “Justice Now”, μην τρομάξεις. Ίσως να ήρθε η ώρα του ξυπνήματος.
Γιατί δεν ήταν ποτέ μόνος του. Ήταν το alter ego όσων είχαν κάτι να διορθώσουν στον κόσμο.
“Truth, justice… and punching the powerful in the face.”
“Truth, justice… and punching the powerful in the face.”