Λιβύη: Το Πτώμα του Καντάφι Βρομάει Ακόμα Πετρέλαιο

Γράφει ο Άκης Λιάντζουρας που βαρέθηκε να βλέπει τις ίδιες σημαίες να αλλάζουν στρατόπεδα – και τα Δελτία Ειδήσεων να μας ταϊζουν Γεραπετρίτικο Κουτόχορτο

Πάμε πάλι απ’ την αρχή: Πού είναι η Λιβύη;

Η Λιβύη είναι ένα τενεκεδάκι πετρελαίου που έπεσε στα χέρια παιδιών με καλάσνικοφ και γερακιών με γραβάτες. Πάνω στον χάρτη είναι απλώς η χώρα ανάμεσα στην Τυνησία και την Αίγυπτο. Στην πραγματικότητα, είναι το πιο στρατηγικό κομμάτι γης στη Μεσόγειο – μια γέφυρα ανάμεσα στην Αφρική και την Ευρώπη, με πλούτο που θα έκανε και τον Ροκφέλερ να κοκκινίσει.

Το 2011 ο Καντάφι έπεσε. Όχι από επανάσταση. Από «δημοκρατία made in NATO». Και από τότε η Λιβύη δεν ξαναείδε κράτος. Είδε μόνο παίκτες, υποπαίκτες, φυλές και συμβόλαια πετρελαίου. Πάμε να τα ξεμπλέξουμε.

Οι Παίκτες – Οι Ελέφαντες του Χάρτη

1. Η Τουρκία:

Ο Σουλτάνος ξέρει πού να ρίξει άγκυρα. Από το 2019, με το μνημόνιο οριοθέτησης ΑΟΖ ανάμεσα στην Τουρκία και την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA) στην Τρίπολη, ο Ερντογάν έβαλε πόδι στη Μεσόγειο. Παίζει στρατιωτικά, ενεργειακά και συμβολικά. Στέλνει drones, μισθοφόρους (πρώην τζιχαντιστές από τη Συρία), τεχνικούς και διπλωματία-αλά-μπακλαβά. Θέλει λιμάνια, βάσεις και μια ΑΟΖ που να σκίζει την ελληνική υφαλοκρηπίδα σαν χαρτί κουζίνας.

2. Η Ρωσία:

Το Κρεμλίνο δεν λέει ποτέ “όχι” σε έναν εμφύλιο που μυρίζει πετρέλαιο. Μέσω της Wagner (και μετά της Africa Corps), παίζει με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ στην Ανατολική Λιβύη. Πιο διακριτικά τώρα, αλλά παραμένει εκεί. Το ενδιαφέρον της; Να έχει στρατηγικό έλεγχο στην πλάτη του ΝΑΤΟ και πάνω από τις μεταναστευτικές ροές της Σαχάρας.

3. Η Αίγυπτος:

Ο Σίσι είναι ο μπράβος των Αμερικανών με ισλαμιστικά τραύματα. Στηρίζει Χαφτάρ γιατί φοβάται τους Αδελφούς Μουσουλμάνους που συνδέονται με την Κυβέρνηση της Τρίπολης. Θέλει σταθερότητα στα δυτικά της σύνορα και έναν “δικτάτορα light” φίλο της.

4. Η Ιταλία και η Γαλλία:

Οι πρώην αποικιοκράτες τσακώνονται για την ίδια πίτα. Η Ιταλία θέλει αέριο και έλεγχο μεταναστών. Η Γαλλία – πιο φανερά φιλο-Χαφτάρ – επενδύει στον στρατιωτισμό και την “αντιστροφή” της επιρροής της Τουρκίας. Και οι δύο, πάντως, δεν διστάζουν να παίξουν διπλό παιχνίδι αν το υπαγορεύει η ENI, η Total ή το Μακρόνικο PR.

5. Οι ΗΠΑ:

Παίζουν συνήθως στο background, σαν μαέστροι που αφήνουν τους άλλους να νομίζουν ότι κάνουν κουμάντο. Δεν θέλουν νικητή. Θέλουν ισορροπία – δηλαδή chaos control. Όχι τζιχάντ, όχι ρωσικές βάσεις, αλλά και όχι πλήρης ευρωπαϊκή ανεξαρτησία στην ενέργεια.

Οι Υποπαίκτες – Όσοι Σπρώχνουν χωρίς να φαίνονται

Κατάρ: Χρηματοδοτεί τους Ισλαμιστές της Τρίπολης και αγοράζει επιρροή. Μεταφέρει χρήμα αθόρυβα και χτίζει «μαλακή ισχύ» μέσω media και επενδύσεων.

Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: Αντιπαθούν ό,τι μυρίζει Μουσουλμανική Αδελφότητα. Στηρίζουν τον Χαφτάρ, στέλνουν drones και χρήμα. Θέλουν σταθερότητα, αλλά μόνο με τους δικούς τους όρους.

Ισραήλ: Δεν εμφανίζεται, αλλά παρακολουθεί με ενδιαφέρον – κυρίως λόγω Τουρκίας, Ιράν, και… EastMed.

Οι Φυλές – Το Αόρατο Κράτος μέσα στο Κράτος

Η Λιβύη ποτέ δεν ήταν πραγματικό κράτος με την ευρωπαϊκή έννοια. Ήταν ένα συνονθύλευμα φυλών που κρατιόταν ενωμένο μόνο με το σιδερένιο χέρι του Καντάφι. Μετά την πτώση του, οι φυλές έγιναν στρατοί, και τα τοπικά συμφέροντα έγιναν διπλωματία με RPG.

Ζιντάν, Μισράτα, Τουαρέγκ, Ταμπου: άλλοι στηρίζουν την Τρίπολη, άλλοι τον Χαφτάρ. Οι πιο πολλοί στηρίζουν… την πάρτη τους.

Κυκλοφορεί ένα ανέκδοτο στη Λιβύη: «Πώς λες “κυβέρνηση ενότητας” στη διάλεκτο της φυλής μου;»

Ποιος “κυβερνά” τη Λιβύη;

Η αλήθεια; Κανείς.

Δύο κυβερνήσεις: Μία στην Τρίπολη (Abdul Hamid Dbeibah), αναγνωρισμένη από ΟΗΕ – δηλαδή Τουρκία. Και μία στη Βεγγάζη, όπου κυβερνά ο Χαφτάρ de facto.

Δύο κεντρικές τράπεζες, δύο Εθνικές Εταιρείες Πετρελαίου, δύο στρατοί, δύο αφήγησεις για την ιστορία.

Στο μεταξύ, το λαθρεμπόριο, η διακίνηση ανθρώπων και τα ναρκωτικά λειτουργούν καλύτερα από ποτέ.

Ποιον συμφέρει αυτό το χάος;

Την Τουρκία, που κάνει δουλίτσα με χαμηλό κόστος και τεράστια γεωστρατηγική απόδοση.

Τη Ρωσία, που αποδυναμώνει τη ΝΑΤΟϊκή συνοχή και αποκτά Αφρικανικά ορμητήρια.

Τις πολυεθνικές ενέργειας, που κλείνουν deals με τοπικούς άρχοντες αντί να περάσουν από κοινοβούλια.

Και τους διακινητές: Η Λιβύη είναι το Ellis Island των παράνομων ροών.

Η Ελλάδα τι πρέπει να κάνει;

Αν θέλει να υπερασπιστεί την υφαλοκρηπίδα της, να έχει λόγο στην Ανατολική Μεσόγειο, και να πάψει να βλέπει την Τουρκία να χορεύει ζεϊμπέκικο στις πλάτες της, πρέπει να κάνει τρία πράγματα:

1. Να αποκτήσει διπλωματική παρουσία και στρατηγική στην Τρίπολη ΚΑΙ στην Κυρηναϊκή.

Να μιλήσει με όλους – όχι να παριστάνει τον “καλό μαθητή της ΕΕ”. Η διπλωματία δεν είναι κατηχητικό.

2. Να συμμαχήσει με Ιταλία, Αίγυπτο, Κύπρο και Ισραήλ σε κοινά ενεργειακά projects.

Όχι “επειδή το θέλει η Δύση”, αλλά επειδή το απαιτεί η γεωγραφία.

3. Να ξεκινήσει ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ παρουσία σε Αφρικανικά φόρα, σε επενδυτικές αποστολές, σε think-tanks.

Αν η Ελλάδα θέλει να είναι Μεσογειακή Δύναμη, πρέπει να παίξει “εκτός έδρας”.

Επίλογος: Η Λιβύη είναι καθρέφτης

Η Λιβύη είναι αυτό που βλέπεις όταν σπάσεις τον καθρέφτη της “πολιτισμένης” γεωπολιτικής. Εκεί που δεν υπάρχουν θεσμοί, υπάρχουν φυλές. Όπου δεν υπάρχει δημοκρατία, υπάρχουν μισθοφόροι. Κι εκεί που δεν υπάρχει όραμα, παίζουν μόνο οι δυνατοί.

Η Ελλάδα έχει δύο επιλογές: Να παραμείνει θεατής ή να κατέβει στο γήπεδο. Αλλά για να το κάνει αυτό, πρέπει πρώτα να σταματήσει να παίζει τον ρόλο του καλού παιδιού σε μια γειτονιά με μαχαιροβγάλτες.

Και να καταλάβει πως στην πολιτική, όπως και στη ζωή, δεν επιβραβεύεται η ηθική – επιβιώνει η στρατηγική.

Τέλος αρχειακού αντιγράφουΤο πρωτότυπο παραμένει η επίσημη έκδοση αναφοράς.Μετάβαση στην αρχική πηγή ↗