Το κόμμα που δεν λύγισε, αλλά ούτε έσκυψε να πιάσει το χέρι της Ιστορίας.
Γράφει ο Άκης Λιάντζουρας
Πριν αρχίσει αυτό το άρθρο, μια εξομολόγηση
Ήμουν μέλος των Νέων Πρωτοπόρων – της προπαρασκευαστικής ΚΝΕ του ’80.Μετά μπήκα στην ΚΝΕ κανονικά. Ήμουν μέχρι το 1991, μέχρι εκείνο το συνέδριο που έμοιαζε περισσότερο με οικογενειακό διαζύγιο παρά με εσωκομματική διαδικασία. Έκανα άπειρες αφισοκολλήσεις, γνώρισα τη μυρωδιά της κόλλας ως μυρωδιά πολιτικής πίστης.
Οργάνωσα τις πρώτες καταλήψεις των Τεχνικών Επαγγελματικών Λυκείων στην Ελλάδα το 1987, πρωτοστάτησα στις πρώτες πορείες για το Πολυτεχνείο το 1984, πριν γίνουν καθιερωμένες και φωτογενείς. Ήμουν στις μάχες, στα συνθήματα, στα μαθήματα της Ιστορίας που δεν δίδασκε κανένας δάσκαλος, μόνο ο καθοδηγητής μου.
Κάπνιζα Άσσο Άφιλτρο, έπινα ρετσίνες στο “Αχ Μαρία” και έβαζα τα ραντεβού μου γύρω από τη συνέλευση της ΟΒας.Ο καθοδηγητής ήταν ο θεός μου. Ο ρυθμιστής. Το ρολόι της εφηβείας μου.Και μετά, ήρθε η Περεστρόικα.Και μαζί της, ο Γιάννης Δραγασάκης.Και όλα άλλαξαν – αλλά το ΚΚΕ όχι.
Κάποτε ήταν ήρωες. Τώρα είναι θεματοφύλακες ενός μνημείου – και κλειδοκράτορες της προόδου
Όλοι ξέρουμε την αφήγηση: το ΚΚΕ έδωσε το αίμα του στην Αντίσταση. Φυλακές, εξορίες, εκτελέσεις. Άνθρωποι που «δεν υπέγραψαν». Αυτοί που πήγαν κόντρα σε βασιλιάδες, χούντες και μεταρρυθμιστές με ιδέες.Σεβασμός. Όμως, πώς τιμάς το παρελθόν όταν το χρησιμοποιείς για να μπλοκάρεις το μέλλον;
Γιατί, εντέλει, πόσο καιρό μπορείς να ζεις με δάφνες του 1944; Και πόσο σίγουρος είσαι ότι ο Άρης Βελουχιώτης δεν θα ήθελε -σήμερα- μια ενωμένη Αριστερά;
1991: Το σημείο μηδέν που καθόρισε τα πάντα
Εκεί, σε ένα από τα πιο κρίσιμα Συνέδρια στην Ιστορία της ελληνικής Αριστεράς, έγινε η επιλογή που καθόρισε τις επόμενες δεκαετίες: Αλέκα Παπαρήγα ή Γιάννης Δραγασάκης;
Η Παπαρήγα σήμαινε επιστροφή στη στεγανή “καθαρότητα” του κόμματος. Εξορία από τον Συνασπισμό. Καμία ανάμιξη με ρεφορμιστές, κανένας διάλογος με την Αριστερά εκτός ΚΚΕ.
Ο Δραγασάκης –ο ίδιος που χρόνια αργότερα θα γινόταν αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ– ήταν η έστω μερική εξωστρέφεια. Ένας πολιτικός ρεαλισμός, οπαδός του εφικτού, με μαρξιστικές ρίζες, που έλεγε: Αν δεν μπορείς να πάρεις το μέγαρο Μαξίμου με πορεία από την Πατησίων, ίσως πρέπει να μπεις κι από την πόρτα.
Η ιστορία πήρε το δρόμο της Παπαρήγα.Και η Αριστερά χωρίστηκε για πάντα.Το ΚΚΕ έμεινε το “σωστό” κόμμα.Αλλά ο υπόλοιπος κόσμος συνέχισε να υπάρχει χωρίς αυτό.
Κι έτσι, όταν η κρίση του 2010 γέννησε την ανάγκη για ένα μεγάλο, ριζοσπαστικό μέτωπο, το ΚΚΕ ήταν απών. Όπως και σήμερα. Από δική του επιλογή.
Ο τοίχος που χτίζει γύρω του
Το ΚΚΕ δεν κάνει συνεργασίες. Δεν συνομιλεί. Δεν χτίζει μέτωπα. Δεν συγχωρεί λάθη. Δεν ενώνει – απομονώνει. Ακόμα κι όταν συμφωνεί μαζί σου, θα φροντίσει να στο πει με τέτοιο τρόπο ώστε να νιώσεις εχθρός.
«Όχι με αυτούς που ψήφισαν ΕΕ. Όχι με αυτούς που μιλάνε για Πράσινη Μετάβαση. Όχι με τους ρεφορμιστές. Όχι με τους μικροαστούς. Όχι με τον ΣΥΡΙΖΑ. Όχι με τους αυτόνομους. Όχι με κανέναν.» Ναι, εντάξει. Αλλά με ποιον; Με το Κόμμα. Μόνο. Το αλάνθαστο. Το μοναδικό. Το απόλυτο. Το ιδανικό. Το προλεταριακό Βατικανό.
«Όχι με αυτούς που ψήφισαν ΕΕ. Όχι με αυτούς που μιλάνε για Πράσινη Μετάβαση. Όχι με τους ρεφορμιστές. Όχι με τους μικροαστούς. Όχι με τον ΣΥΡΙΖΑ. Όχι με τους αυτόνομους. Όχι με κανέναν.»
Ναι, εντάξει. Αλλά με ποιον; Με το Κόμμα. Μόνο. Το αλάνθαστο. Το μοναδικό. Το απόλυτο. Το ιδανικό. Το προλεταριακό Βατικανό.
Και κάπως έτσι, η Δεξιά γελάει
Ενώ η Νέα Δημοκρατία:
καταργεί το 8ωρο,
καταργεί το 8ωρο,
διαλύει τις συλλογικές συμβάσεις,
διαλύει τις συλλογικές συμβάσεις,
ιδιωτικοποιεί τα πάντα εκτός από τον αέρα (ακόμα),
ιδιωτικοποιεί τα πάντα εκτός από τον αέρα (ακόμα),
το ΚΚΕ μιλάει για τον Μπρέζνιεφ. Βγάζει ανακοινώσεις για τον ιμπεριαλισμό χωρίς υποκείμενο, κάνει πορείες που μοιάζουν με παρέλαση της Βόρειας Κορέας σε ώρα σιέστας, και απαξιώνει οποιονδήποτε δεν ακολουθεί την «γραμμή», ακόμα κι αν μοιράζεται το 80% της πολιτικής του ανάλυσης.
Κι ενώ ο κόσμος καίγεται, το ΚΚΕ δεν ενώνεται με κανέναν. Και έτσι… δεν αλλάζει τίποτα.
Η Δεξιά τρίβει τα χέρια της. Έχει απέναντί της μια Αριστερά διαιρεμένη, ηττοπαθή και αυτοκαταστροφική, και ένα ΚΚΕ που λέει:
«Μη συνεργάζεστε μαζί μας. Αν δεν είστε μαζί μας, είστε εναντίον μας.»
«Μη συνεργάζεστε μαζί μας. Αν δεν είστε μαζί μας, είστε εναντίον μας.»
Ωραία τα λέει.Απλά, με τέτοιον σύμμαχο, ο Μητσοτάκης μπορεί να βγάζει πλειοψηφίες μέχρι το 2084.
Το ΚΚΕ κρατάει την Αριστερά σε ομηρία
Το ξέρουν και οι ίδιοι. Αν το ΚΚΕ αποφάσιζε να ανοίξει, να συμμαχήσει, να δεχτεί έστω μια λειτουργική συνεννόηση, η ελληνική Αριστερά θα μπορούσε να έχει 40%. Στις δημοτικές, στις βουλευτικές, στις πανεπιστημιακές. Θα μπορούσε να ανατρέψει το κατεστημένο όχι μόνο με πορείες, αλλά με πραγματική εξουσία.
Αντί γι’ αυτό, συντηρεί τη νομιμοφανή Δεξιά. Όχι επειδή το θέλει. Αλλά επειδή δεν αντέχει να μοιραστεί την επανάσταση με κανέναν.
Το δίλημμα: Μνήμη ή δράση;
Το ΚΚΕ έχει γίνει ο παπάς του μαρξισμού. Φυλάει το Ευαγγέλιο της Επανάστασης, αλλά δεν κάνει λειτουργία.Συνεχίζει να πιστεύει σε έναν κόσμο που δεν υπάρχει – και επειδή είναι τόσο τίμιος απέναντι σε αυτό, σε εμποδίζει να χτίσεις τον κόσμο που θα μπορούσε να υπάρξει.
Ο σεβασμός στην Ιστορία δεν είναι διαβατήριο για να βολοδέρνεις στο παρόν χωρίς ευθύνη.
Το ΚΚΕ χρειάζεται. Αλλά όχι έτσι.
Το ΚΚΕ είναι απαραίτητο. Γιατί είναι το μέτρο της αξιοπρέπειας, της αντοχής, της ιδεολογικής συνέπειας.Αλλά αν μείνει όπως είναι, θα γίνει μουσείο. Με ζωντανούς ανθρώπους μέσα.
Κι αν κάτι χρειάζεται ο τόπος – ειδικά μετά από 15 χρόνια κρίσης, 5 χρόνια Τσίπρα και 3 χρόνια Μητσοτάκη – δεν είναι ένα κόμμα-φάρος. Είναι ένα κόμμα-σφυρί. Που θα ενωθεί με άλλα, που θα χτυπήσει το κατεστημένο μαζί με συμμάχους, όχι με σκιές.
Γιατί, όπως έλεγε κι ο Λένιν (πριν τον αφαιρέσουν από το editorial board του «Ριζοσπάστη»),
“η Επανάσταση δεν είναι αποστειρωμένο δωμάτιο. Είναι λάσπη, ιδρώτας, και οργάνωση”.
“η Επανάσταση δεν είναι αποστειρωμένο δωμάτιο. Είναι λάσπη, ιδρώτας, και οργάνωση”.
Ερώτημα:
Μπορεί το ΚΚΕ να είναι Αριστερά του μέλλοντος ή θα μείνει η Αριστερά του παρελθόντος που δεν λέει να πεθάνει;
Η Ιστορία περιμένει απάντηση. Αλλά δεν θα περιμένει για πάντα.